Chim yến và những đặc điểm cơ bản - Thiết kế & lắp đặt hệ thống tạo ẩm nhà nuôi chim yến

Phần trước, chúng ta đã được tìm hiểu 1 số đặc điểm của loài chim yến. Hôm nay, chúng tôi sẽ cùng bạn tìm hiểu thêm về các đặc điểm khác của loài chim yến nhé.  

Khả năng định vị trong bóng tối của yến

Chim yến phát ra âm thanh gọi là âm dội để dò đường. Âm dội có 2 xung liên tiếp, mỗi xung là 1 – 2 ms. Mỗi con chim có đỉnh tần số âm thanh khác nhau nên khi nhận được âm dội, chim có thể xác nhận âm dội của chính mình. Âm dội gặp vật cản sẽ dội lại để chim nghe và thấy được vật cản trước mắt và tránh đi.

Trong nhà yến tối thẳm có hàng nghìn con, nghìn tổ chỉ cách nhau vài mm, khi chim bay về chỉ trong vài phút là đã tìm đến tổ chui vào, không va chạm tường, cầu thang, ván ngăn… Mỗi tổ có 1 cấu trúc riêng biệt do chim tạo ra nên sẽ cho âm dội phản hồi đặc trưng, chỉ có chim làm tổ mới nhận ra tổ của mình. Chim non chỉ biết phát âm dội khi rời tổ.

Làm tổ, đẻ trứng và chim non

Tổ của chim Yến, còn gọi là yến sào được làm trên các bề mặt dốc đứng bằng chính nước bọt của chúng. Trung bình yến sào nặng từ 8 – 12gr. Chim sống trong môi trường cực tối và cực ẩm, mang tính âm. Tuy sống trong môi trường mang tính âm, nhưng chim lại là loài có thuộc tính dương cực mạnh. Tính dương được thể hiện rõ rệt trong tập tính sống của loài. Chim bay cả ngày không ngừng nghỉ từ sáng sớm đến chiều muộn, chim di chuyển với tốc độ cao và khoảng cách rất xa. Yến luôn cử động, luôn di chuyển và luôn ở trên không, không bao giờ đậu trừ khi về tổ. Ngoài ra, Yến là một loài săn mồi siêu hạng trên không trung với những con mồi li ti như đầu tăm với tốc độ bay có khi lên đến 160km/giờ.  

Chim yến năm 1 tuổi thì trưởng thành, kết đôi và sinh sản. Chim kết đôi cả đời, cả hai cùng ấp và nuôi con. Vào khoảng tháng 3 âm lịch là mùa yến động dục sinh sản. Chim làm tổ xong là bay lượn kêu ríu rít liên tục trong nhiều giờ và kéo dài khoảng 10 ngày sau thì chim đẻ trứng trong tổ. Chim làm tổ về đêm vì ban ngày phải đi kiếm thức ăn, tổ do chim đực xây dính lên thành tường hay ván gỗ. Đôi chim yến chọn một chỗ thích hợp trên vách tường hay trên tấm ván để xây tổ. Vị trí này được giữ cố định trong suốt cuộc đời của đôi chim nếu không có biến động môi trường hay chim bạn bị chết. Yến làm tổ bằng nước bọt tiết ra từ tuyến nước bọt (phát triển lớn hơn trong thời gian làm tổ) nằm dưới lưỡi.

Tuyến nước bọt này có kích thước cực đại vào tháng 2-3 và thấp nhất vào tháng 8-10, sau đó xẹp xuống bình thường. Nước bọt gặp không khí sẽ khô lại sau khoảng 2-3 giờ. Trong khi đẻ trứng, chim vẫn tiếp tục làm tổ có thể cao thêm 1-2 cm. Một đêm chim làm được khoảng 1mm mép tổ với khoảng 0,13 – 0,15gr nước bọt tiết ra. Chim đẻ vào khoảng từ 2 – 4 giờ sáng. Trứng thứ hai đẻ sau trứng thứ nhất 3 ngày và có thể tới ngày thứ 6 nhưng thời gian trứng nở chỉ cách nhau hơn 1 ngày, tối đa là 4 ngày vì sau khi đẻ lần thứ 2 chim mới ấp. Nhiệt độ tổ ấp là 33,5 – 34 độ C, thời gian ấp khoảng 26 – 29 ngày.

 Tỷ lệ trứng nở tự nhiên là 88 – 89% cho lứa đầu và 73 – 74% cho lứa sau. Sau khi ấp khoảng 11 ngày, tim phôi trứng xuất hiện, ngày thứ 15 tim phôi đập mạnh và thấy rõ. Ở lứa đẻ đầu, chim non rời tổ sau 43 ngày sau khi nở, còn lứa thứ hai thì phải 45 – 47 ngày tuổi khi lông cánh sơ cấp thứ 7 mọc hoàn chỉnh và trọng lượng chim non đạt 14,4 – 14,7gr.

Tầm quan trọng của hệ thống tạo ẩm

  Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, độ ẩm thích hợp để chim yến sinh sống là khoảng 75 – 85%. Tuy nhiên, để duy trì độ ẩm lý tưởng này quanh năm trong nhà yến, kể cả các mùa nắng nóng oi bức thì không thể chỉ dựa vào kỹ thuật xây dựng nhà yến như vách tường thoáng khí, cách nhiệt hiệu quả, hệ thống thông gió hoạt động tốt, dòng không khí luân chuyển đều đặn… mà còn cần đến một hệ thống tạo độ ẩm chuyên biệt.

 Mục đích của việc tạo ẩm là để giữ độ ẩm cần thiết cho nhà yến, tạo môi trường cho chim yến làm tổ chất lượng và tổ đẹp hơn. Nếu nhà yến không đạt độ ẩm, khi chim yến làm tổ thì yến sào dễ bị khô giòn, vỡ hoặc chân tổ không thể bám chặt vào thanh gỗ khiến tổ dễ bị rớt.

Quy trình lắp đặt hệ thống tạo ẩm trong nhà nuôi chim yến đúng cách

  Có thể sử dụng hệ thống DY hoặc máy phun sương TL 5500. Lưu ý, hệ thống phun sương tạo ẩm sau khi lắp đặt đều phải được thông qua hệ thống kiểm soát độ ẩm với mục đích kiểm soát tự động mà không cần điều chỉnh quan timer – định giờ lỗi thời, giúp chúng ta kiểm soát độ ẩm nhà yến một cách tốt nhất.

  1/ Lắp đặt hệ thống DY (Phun sương béc)  

  Bước 1: Chuẩn bị

 – Nhân lực: 2 người

 – Thiết bị: 1 máy DY công suất 2000, ống 8 ly, 1 bình lọc nước, bộ béc phun sương (tùy theo diện tích mà đặt số lượng béc khác nhau)

  Bước 2: Cách thực hiện

– Xác định vị trí lắp đặt DY: phòng kỹ thuật…(để tiện việc bảo dưỡng tốt hơn, đặc biệt không lắp đặt trong nhà yến vì gây tiếng ồn làm ảnh hưởng đến sự phát triển bầy đàn của nhà yến).

 – Đi ống 8 ly xung quanh tường qua mỗi phòng, lối hành lang (tùy theo thiết kế có ngăn phòng hay không ngăn phòng, có lối hành lang hay không có hành lang…) và phân chia béc cho phù hợp với diện tích nhà. Tùy theo khu vực khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau mà phân chia lượng béc cho phù hợp nhằm mục đích tạo ẩm tốt nhất cho nhà nuôi chim yến.

 – Đi dây nguồn cắm vào hệ thống kiểm soát độ ẩm. – Chú ý, khoảng cách giữa mỗi 2 béc là 1,5 m. Đối với nhà 2 tầng thì tầng trệt ít béc hơn trên lầu, khoảng cách giữa mỗi 2 béc ở tầng trệt là khoảng từ 2 đến 2,5m. Lưu ý, không khuyến khích lắp hệ phun sương tạo ẩm bằng béc trên các tầng lầu vì có thể gây đọng nước, sàn nhà bị ngâm nước sẽ nhanh xuống cấp và nước kết hợp phân chim làm nhà không đảm bảo vệ sinh.

  2/ Tạo ẩm bằng máy phun sương gà TL 5500 Máy phun sương nhà yến TL 5500 được áp dụng kỹ thuật dùng phương pháp li tâm để đánh hạt nước nhuyễn, mịn, giúp hơi sương phân tán lan tỏa tạo độ ẩm đồng đều cho nhà yến. Với một thiết bị siêu âm đặt bên trong máy được nối với một đường ống cấp nước vào máy, hệ thống sẽ tự động phun hơi ẩm ra ngoài. Thiết kế máy gọn, dễ dàng vận chuyển với trọng lượng tổng thể khoảng 7,5 kg, kích thước 35 x 32 cm, thể tích chứa 4,5 lít, mức tiêu thụ 5 – 6 lít nước/giờ.

Máy TL 5500 thường được đặt lối dẫn vào tất cả các phòng (đối với nhà không ngăn phòng thì TL 5500 được đặt ở trung tâm của nhà nuôi chim yến) Với công suất 1/8 – 1/6 HP, 50Hz 2700 – 2900 thì một máy có thể sử dụng cho diện tích 50 – 60 m vuông. Lưu ý, máy phun sương gà có 2 điểm yến là ồn và có thể gây cháy nếu đường cấp nước bị nghẹt máy hoạt động không tải trong thời gian lâu. Nên thường xuyên vệ sinh và kiểm tra nước cấp cho máy.

  Bước 1: Chuẩn bị

– Ống nhựa dẻo 21 (tùy theo diện tích nhà mà chuẩn bị độ dài của ống nhựa cho phù hợp.

 – Máy phun sương gà TL 5500.

– Dây điện nguồn ra máy kiểm soát.

  Bước 2: Lắp đặt

– Chọn vị trí đặt máy, dùng ống 21 gắn trực tiếp vào để máng nước của máy phun sương gà, sau đó dùng cổ dê xiết cố định chặt giữa ống nước và máng nước nhằm mục đích không cho nước từ máy rò rỉ ra ngoài.

– Đi dây nguồn cắm vào hệ thống kiểm soát độ ẩm.

– Chú ý, trong quá trình tạo ẩm không nên sử dụng các loại hóa chất dẫn dụ đổ trực tiếp vào máy vì dễ làm máy bị tắc nghẽn, sinh ra cháy nổ. (nếu có phải kiểm tra thường xuyên và định kỳ)